Pasif Nihilizm
Bu bakış açısı, anlamın yokluğunu bir “çöküş ve umutsuzluk sebebi” olarak görür. “Hayat anlamsız, o halde çabalamanın veya yaşamanın bir gereği yok.” diyerek hayattan elini eteğini çekme eğilimidir. Friedrich Nietzsche bu durumu bir “hastalık” veya geçiş evresi olarak tanımlar. Eğer kişi bu boşlukta takılı kalırsa, senin dediğin gibi karamsarlığa ve nihayetinde yaşamı reddetmeye kadar gidebilir.
Aktif Nihilizm (Nietzsche’nin çözümü)
Aktif nihilist, değerlerin ve anlamın objektif olarak var olmadığını kabul eder ama bunu bir “özgürlük” alanı olarak görür. “Madem dışarıdan dayatılan bir anlam yok, o zaman kendi anlamımı kendim yaratırım.” der. Bu bakış açısında kişi, yıkılan eski değerlerin yerine kendi değerlerini inşa eden bir “yaratıcıya” dönüşür.
Her iki yaklaşım da temelinde nihilizmi barındırır çünkü her ikisi de evrensel, objektif bir anlamın olmadığını kabul eder. Aradaki fark, bu kabulden sonra ne yapmaya karar verdiğindir. Boşlukta boğulmak mı, yoksa o boşlukta dans etmek mi? Seçim sizin 🙂
Varoluşçu Nihilizm ve Absürdizm
“Bu hayata bir defa geleceğim; en iyi şekilde yaşayayım.” yaklaşımını benimser. Aslında Albert Camus‘nün absürdizm (uyumsuzluk) felsefesine çok yakındır. Absürdizm, insanın anlam arayışı ile evrenin bu arayışa verdiği sessizlik arasındaki çatışmadır. Camus, intiharı bir kaçış olarak görür ve reddeder. Bunun yerine, hayatın anlamsızlığına rağmen – ve hatta tam da bu yüzden – “başkaldırarak” yaşamanın, hayattan keyif almanın en büyük zafer olduğunu savunur.
Nihilizm sadece “hayatın anlamı” ile sınırlı kalmaz; farklı alanlara da yayılır:
Epistemolojik Nihilizm
Bilgi diye bir şey yoktur, olsa da bilinemez, bilinse de aktarılamaz.
Ahlaki (etik) Nihilizm
Nesnel bir doğru ya da yanlış yoktur. Ahlak, toplumun uydurduğu bir illüzyondur.
Siyasi Nihilizm
Mevcut tüm siyasi, dini ve sosyal yapıların tamamen yıkılması gerektiğini savunur. (19. yüzyıl Rusya’sında çok popülerdi).
Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yorumlar kısmına yazabilirsiniz. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere. Hoşça kalın O/